گرینلند، جدی ترین بحران داخلی ناتو

عصر ایران؛ محمود فاضلی؛ دیپلمات سابق و تحلیلگر امور بین الملل - درخواست دونالد ترامپ رئیس‎ جمهوری آمریکا برای خرید جزیره دو میلیون کیلومتر مربعی گرینلند دانمارک نه تنها صدای نخست‎وزیر این کشور را درآورده بلکه با مخالفت های جدی کشورهای اروپایی روبه‎ رو شده است. دانمارک پیشنهاد ترامپ را مضحک خوانده و اعتقاد دارد گرینلند فروشی نیست و ایده خرید آن توسط آمریکا پوچ و بی ‌معناست. 

گرینلند ناحیه خودگردان در کشور دانمارک است و تا سال۱۹۵۳ مستعمره دانمارک بود. این جزیره پس از کسب خودمختاری در سال ۲۰۰۹ همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک باقی ‌مانده اما اختیار خودگردانی و تعیین سیاست ‌های داخلی خود را دارد. 

این سرزمین در آب ‌های اقیانوس منجمد شمالی واقع شده و این جزیره به ‎دلیل ذوب شدن یخ‎ های ناشی از بحران آب و هوا و بازشدن مسیرهای  تجاری جدید، اهمیت فزاینده ‎ای دارد. این منطقه سرشار از منابع ارزشمندی همچون مواد معدنی، خالص ‌ترین آب و یخ، ذخایر ماهی، غذاهای دریایی، انرژی تجدید پذیر و منطقه جدیدی برای گردشگری است. این جزیره دارای منابع طبیعی دست نخورده مانند نفت، مواد معدنی و فلزات ارزشمند است. 

دولت محلی گرینلند مستقر در شهر «نوک»، به امور داخلی این منطقه رسیدگی می ‌کند و کپنهاگ (پایتخت) رسیدگی به امور امنیتی و سیاست خارجی آن را بر عهده دارد. عمق و باند فرودگاه در این بندر، پایگاه نظامی آمریکا را به هاب لجستیک تبدیل کرده و برای نیروی نظامی آمریکا این امکان را فراهم می‎کند تا بازدارنده هرگونه تهاجم شود و آن را خنثی کند. طبق این توافق دانمارک به آمریکا اجازه داده که پایگاه نظامی و تاسیسات راداری در گرینلند دایر کند.

این جزیره می‌ تواند در رقابت ژئوپلیتیکی بین ابر قدرت‌ها مورد توجه قرار گیرد. این جزیره در حلقه تنش‌های ژئوپلیتیك بین آمریکا، روسیه، كانادا، دانمارك و نروژ قرار دارد. بر اساس توافق دفاعی سال 1951 میان آمریکا و دانمارک، پایگاه هوایی «تول» آمریکا می ‌تواند در منطقه گرینلند مستقر باشد.

پس از جنگ جهانی دوم، دانمارک در مقایسه با دیگر کشورها خسارت کمتری دید و دوران انتقال به صلح و آرامش اقتصادی، بسیار ساده انجام گرفت. این کشور برای تامین امنیت خود به ناتو پیوست و پس از جنگ از نظر اقتصادی پیشرفت زیادی کرد.

آمریکا مدعی است دانمارک کشوری کوچک با اقتصادی کوچک و یک ارتش کوچک است. آنها نمی‎ توانند از گرینلند محافظت کنند و از آمریکا می ‎خواهند که صدها میلیارد دلار صرف دفاع از سرزمینی  برای آن‎ها کنیم که 25 درصد بزرگ ‎تر از آلاسکا با هزینه صد درصد آمریکایی است. اما در حالی که ما این کار را انجام می ‎دهیم، آن‎ها می ‎گویند که جزیره  متعلق به دانمارک است.

 این یک معامله ناعادلانه است. برای اینکه آمریکا بتواند مسیرهای کشتیرانی را در آب‎ های قطب شمال کنترل کند، کنترل گرینلند ضروری است این در حالی است که دشمنان آمریکا منابع قابل توجهی را در این منطقه صرف می ‎کنند.

ترامپ بارها گفته است که گرینلند به‎ دلیل اهمیت استراتژیک آن برای امنیت ملی باید بخشی از آمریکا شود. این جزیره با موقعیت راهبردی و غنی از مواد معدنی، برای  آمریکا حیاتی است و واشنگتن باید آن را در اختیار داشته باشد. دانمارک قادر به جلوگیری از نفوذ روسیه و  چین در منطقه قطب شمال نیست!

به ‎دنبال پیشنهاد ترامپ، نخست ‎وزیر دانمارک این پیشنهاد را مضحک خواند. سیاستمداران دانمارکی نیز بارها علاقه ترامپ به خرید گرینلند را توهین ‌آمیز و بازگشت به «ذهنیت استعماری» خوانده و آن را رد کرده بودند.

تعداد زیادی از رسانه ‌های آمریکا این موضع ترامپ را بی ‌احترامی به گرینلندی‌ ها توصیف می ‎کنند و مدعی ‌اند گرینلند دارای زبان، فرهنگ و تاریخ مختص به خود است و ترامپ باید درک کند که مردمانی که از استعمارگری زخم خورده و آرزوی استقلال را در سر پرورانده ‌اند، ایده فروخته شدن را توهین‌آمیز تلقی می‌ کنند. 

رهبران دانمارک در مورد تصرف جزیره توسط آمریکا هشدار داده و تاکید کرده ‎اند که انتظار دارند به تمامیت ارضی کشورشان احترام گذاشته شود. کشورهای مهم اتحادیه اروپا نیز از دانمارک حمایت کرده و بسیاری از رهبران اروپا هشدار داده‎ اند که تصرف نظامی این جزیره توسط آمریکا می ‎تواند در واقع پایان ناتو را رقم بزند.

موضوع گرینلند، یکی از جدی ‌ترین بحران ‌های داخلی تاریخ ناتو را رقم زده و اعتماد و بنیان دفاع جمعی این ائتلاف را در معرض فروپاشی قرار داده است.

فرانسه به آمریکا هشدار داده هرگونه اقدامی برای تصرف گرینلند، روابط اقتصادی اروپا با آمریکا را به خطر می ‎اندازد. گرینلند بخشی  از یک کشور مستقل و عضو اتحادیه اروپا است و نباید در این مورد دخالت کرد.

این اظهارات در حالی است که نیروهای نظامی فرانسه و آلمان به این جزیره رسیدند و سوئد نیز مدعی است کشورش نیروهای نظامی به گرینلند اعزام کرده است. لهستان نیز اعتقاد دارد هرگونه حمله ‎ای از سوی یک کشور عضو ناتو به سرزمین عضو دیگری از همین ائتلاف نظامی، پایان جهان خواهد بود. 

آمریکا اعتقاد دارد برنامه‎ برخی از کشورها برای اعزام نیرو به گرینلند بر تصمیم ترامپ تاثیر نخواهد گذاشت. «جف لندری» فرستاده آمریکا در امور گرینلند اعلام کرده باید در مورد این منطقه توافقی حاصل شود و چنین نیز خواهد شد. می‎ توان در مورد این منطقه به توافقی دست یافت زیرا ترامپ در مورد برنامه‎ هایش برای کنترل گرینلند «جدی» است. 

ترامپ به حامیان گرینلند اعلام کرده «ممکن است بر کشورهایی که با طرح ما موافق نیستند، تعرفه بیشتری وضع شود زیرا برای امنیت ملی خود به گرینلند نیاز داریم! این برای گنبد طلایی که ما می ‎سازیم، حیاتی است. به دانمارک برای محافظت از گرینلند اعتماد ندارم و این جزیره یک مساله امنیت ملی آمریکا است. ناتو باید باید راه را برای ما، به ‎منظور تسلط بر آن هموار کند. اگر چنین نشود روسیه یا چین این کار را خواهند کرد و ما اجازه نخواهیم داد، چنین اتفاقی بیفتد. اگر من نیامده بودم، الان هیچ ناتویی در کار نمی ‌بود و ناتو به زباله ‌دان تاریخ می ‌پیوست.»

لحظه کشف یکی از شاهکارهای جهان باستان (+عکس)