همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: کم خوابی در حال تبدیل شدن به یکی از چالشهای جدی زندگی روزمره است. چون زندگی اجتماعی تا دیروقت ادامه دارد و صفحههای نمایشگر گوشیهای هوشمند مغز را حتی در ساعتهای پایانی شب هم فعال نگه میدارد. این شرایط به یکی از فاکتورهای موثر در بروز بیخوابی بدل شده و مغز نمیتواند چرخه کامل خواب را تجربه کند. البته خیلیها تصور میکنند که کمخوابیهای طول هفته را میتوان با خواب بیشتر در تعطیلات آخر هفته جبران کرد.
اگر چه خواب طولانی آخر هفته میتواند خستگی را برای مدت کوتاهی کاهش دهد، اما کمبود خواب مزمن را درمان نمیکند. کمخوابی بر هورمونهای بدن، متابولیسم و عملکرد مغز به مرور زمان تأثیر میگذارد. این موارد تنها با یک یا دو شب خواب طولانی به حالت عادی برنمیگردند. چیزی که بسیار بیشتر از شبهای خواب طولانی اهمیت دارد، منظم بودن خواب هر شب است. [چرا کمبود خواب ما در آخر هفته صاف نمیشود؟]
دکتر بابک قرائی مقدم، متخصص مغز و اعصاب درباره مفید بودن جبران بیخوابی در طول هفته در آخر هفته میگوید: اینکه فرد بتواند در آخر هفته بر اساس اجبار کمخوابی خود را جبران کند قطعا میتواند هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی مفید باشد. اما اینکه واقعا تا جه اندازه این مساله میتواند کم خوابی طول هفته را جبران کند باید با تحقیق و بررسی و نتیجه گیری اعلام کرد. پیشنهاد کلی این است که بسیاری از افراد که در طول روز کار و تلاش زیادی میکنند و دو یا سه شیفت سر کار میروند، نهایت تلاش خود را انجام دهند و از وقت اضافه خود به منظور جبران کم خوابی استفاده کنند.
اختلال در عملکرد مغز کم خواب
قرایی با تاکید بر این که خیلی وقتها نمیتوان این کار را انجام داد، ادامه میدهد: افراد علاوه بر کار و تلاش روزانه نیاز به ارتباط خانوادگی و اجتماعی دارند و نمیتوانند به بهانه جبران کم خوابی این ارتباطات را کم کنند. روزهای پایان هفته فرصتی برای داشتن این روابط است. اما به هر صورت افراد ناگزیرند که به خواب خود اهمیت بدهند چرا که کم خوابی و بی خوابی میتواند عملکرد روزانه آنها را با مشکل مواجه کند و هم از نظر روحی و روانی نیز آسیبهایی میتواند متوجه آنها شود.
بیشتر بخوانید:
او ادامه میدهد: مغزی که خواب مناسب نداشته باشد، فعالیت و عملکرد ۱۰۰ درصدی ندارد. همچنین استرس و اضطراب بر فرد کم خواب خیلی بیشتر تاثیر گذار است. بر عکس این قضیه نیز صادق است و اگر فرد دچار استرس و اضطراب زیاد باشد یکی از مسائلی که برایش پیش میآید اختلالات خواب است.
چطور بخوابیم تا آلزایمر نگیریم؟
این متخصص تاکید میکند: پیشنهاد کلی این است که افراد در طول شبانه روز و در طول روزهای هفته خواب منظمی داشته باشند. در کل میتوان اینطور عنوان کرد که خواب کافی در طول شبانه روز میتواند باعث بهبود عملکرد جسمانی و روحی و روانی در فرد شود. خواب کافی همچنین باعث میشود مغز فعالیت مناسب داشته باشد. در صورت خواب مناسب همچنین پروتئینها و التهابهایی که میتوانند به مغز اسیب بزنند، پاک میشوند و آسیب مغزی کمتر رخ میدهد. از بروز دمانس و فراموشی در صورت داشتن یک خواب مناسب در طول شبهای هفته نیز جلوگیری میشود.
