دیپلماسی شکننده یا تقابل کنترلشده؛ مأموریت نتانیاهو در واشنگتن درباره ایران چیست؟
همزمان با ابهام در سرنوشت مذاکرات تهران و واشنگتن، نخستوزیر رژیم صهیونیستی راهی آمریکا شده تا ضمن سنجش اراده واقعی کاخ سفید در قبال ایران، دیدگاههای امنیتی تلآویو درباره سناریوهای احتمالی توافق یا تشدید تنش را منتقل کند.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امروز وارد واشنگتن میشود تا در سفری به منظور بررسی سیاستهای آمریکا در قبال ایران، روند تصمیمگیریها را ارزیابی کند. هدف اصلی نتانیاهو از این سفر، علاوه بر جمعآوری اطلاعات، بهرهگیری از رابطه شخصی خود با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا جهت انتقال دیدگاههای اسرائیل درباره گزینههای احتمالی در مواجهه با ایران است.
این سفر در شرایطی انجام میشود که سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران همچنان در ابهام است و واشنگتن میان گزینههای دیپلماتیک و نظامی در نوسان قرار دارد. با وجود اینکه کاخ سفید پس از ماهها اشاره به احتمال گزینه نظامی، اکنون بیشتر به استفاده کامل از مسیر دیپلماتیک تمایل نشان میدهد، اما هنوز تصمیم نهایی در حلقههای تصمیمگیری آمریکا قطعی نشده است.
اسرائیل نیز از محدودیتهای خود در مواجهه مستقیم با ایران آگاه است و میداند هر عملیات نظامی حتی کوچک علیه اهداف ایرانی نیازمند سه شرط اساسی آمریکایی است: پشتیبانی اطلاعاتی برای نفوذ به سامانههای دفاعی ایران، مدیریت لجستیکی و عملیاتی حمله و توانایی کنترل واکنش ایران. به همین دلیل، سفر نتانیاهو تلاشی است برای تأثیرگذاری بر فرآیند تصمیمگیری در واشنگتن و ارائه خواستههای اسرائیل پیش از هر توافق احتمالی.
هدف سفر و محورهای مورد بحث
بر اساس گزارشها، اسرائیل قصد دارد جهت واقعی سیاست آمریکا در قبال ایران را بررسی کند و پاسخ سوالهایی از جمله میزان تمایل واشنگتن به ادامه مسیر دیپلماتیک و احتمال روی آوردن به گزینه نظامی در صورت شکست مذاکرات را بیابد. همچنین تلآویو میخواهد سطح احتمالی تشدید اقدامات آمریکا و اهداف فراتر از پرونده هستهای، مانند برنامه موشکی و حمایت از گروههای منطقهای مخالف اسرائیل، مشخص شود.
در صورت انعطاف تهران در پرونده هستهای و حفظ برنامه موشکی، اسرائیل ممکن است چنین توافقی را ناقص بداند و نسبت به حفظ امنیت خود نگران باشد. علاوه بر این، این سفر جنبه مشورتی دارد و شامل هماهنگی واکنشها در سناریوهای احتمالی، پیشبینی واکنش ایران و تعیین نقش هر طرف در صورت تشدید بحران میشود.
دیدار پشت درهای بسته
رسانههای عبری اعلام کردهاند که دیدار نتانیاهو با رئیسجمهور آمریکا در پشت درهای بسته و بدون حضور رسانهها برگزار خواهد شد. این اقدام به طرفین اجازه میدهد درباره اختلافات احتمالی و پرونده ایران بدون تأثیرگذاری رسانهای مذاکره کنند و همزمان یک تصویر متحدانه از همکاری واشنگتن و تلآویو حفظ شود.
ارزیابیهای نظامی اسرائیل درباره ایران
نتانیاهو پیش از سفر اعلام کرده است که برنامه مذاکرات شامل پرونده ایران، غزه و امنیت منطقه خواهد بود، اما پرونده ایران در صدر اولویتها قرار دارد. وی قصد دارد اطلاعات تازهای درباره توان نظامی ایران، به ویژه برنامه موشکهای بالستیک، در اختیار رئیسجمهور آمریکا قرار دهد. بر اساس تخمینهای اسرائیلی، ایران ممکن است طی هفتهها یا ماههای آینده حدود ۲۰۰۰ موشک بالستیک در اختیار داشته باشد.
پیش از این، برآوردهای اسرائیلی حاکی بود که ایران حدود ۳۰۰۰ موشک بالستیک دارد و در حال افزایش این تعداد است. طی جنگ ۱۲ روزه پیشین، حدود ۵۵۰ موشک شلیک شد، ۳۵ کارخانه و نیمی از سکویهای پرتاب تخریب شدند. پس از پایان جنگ، ارزیابیها نشان داد که ایران هنوز حدود ۱۳۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد و از آن زمان بخشی از ظرفیت تولید خود را بازسازی کرده است. در ارزیابی تازه اسرائیل که نتانیاهو در سفر خود ارائه خواهد کرد، ادعا شده که ایران ممکن است طی کمتر از یک سال حدود ۷۰۰ موشک بالستیک جدید تولید کرده باشد و مجموع ظرفیت فعلی آنها بین ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ موشک باشد.
کارشناسان تأکید کردهاند که هدف اصلی سفر نتانیاهو بررسی سیاستهای آمریکا و تأثیرگذاری بر مسیر تصمیمگیری است، اما تصمیم نهایی در خصوص مذاکرات یا گزینههای نظامی در نهایت آمریکایی خواهد بود. اختلاف نظرها میان واشنگتن و تلآویو به معنای تضعیف اتحاد میان دو طرف نیست، بلکه نوع مواجهه با تهدید مشترک متفاوت است. در حالی که اسرائیل ایران را تهدیدی «وجودی» میداند، ممکن است آمریکا راهحلهای تدریجی یا محدود را برای تأمین منافع گستردهتر خود ترجیح دهد.
در این سفر، توجه ویژهای به تعامل شخصی نتانیاهو با رئیسجمهور آمریکا شده است و هیئت همراه او شامل تعداد محدودی مشاور و یک کارشناس اقتصادی مرتبط با مسائل غزه است. هدف اصلی، انتقال دیدگاه شخصی و مستقیم نخستوزیر اسرائیل به رئیسجمهور آمریکا است و نه صرفا تبادل اطلاعات یا هماهنگی فنی.
