پشت پرده سفر نخست‌وزیر هند به اسرائیل چیست؟/ هند علیه ایران شد؟!

«ما با هم در آب‌های مدیترانه شنا کردیم، و از آن زمان آب‌های زیادی در مدیترانه، گنگ و اردن جریان یافته است، هرچند کمتر در اردن.» این جمله، توصیف بنیامین نتانیاهو، از دوستی خود با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از زمان سفر تاریخی مودی به اسرائیل در سال ۲۰۱۷ است.

آفتاب‌‌نیوز :

به گزارش خبر فوری به نقل از میدل ایست آی، در آن سفر، هند مجموعه‌ای از توافقات را امضا و دو کشور را به عنوان شرکای راهبردی در زمینه آب و کشاورزی تثبیت کرد. روز چهارشنبه، مودی قرار است برای دومین بار به اسرائیل سفر کند؛ سفری دو روزه که نتانیاهو می‌گوید قرار است «رابطه ویژه» میان دو کشور را برجسته کند؛ عبارتی که معمولا تنها برای روابط اسرائیل و آمریکا به کار می‌رود.

چرا مودی به اسرائیل سفر کرد؟

در دو سال و نیم گذشته، دولت هند از اسرائیل حمایت کرده و حتی در حالی که پرونده نسل‌کشی علیه اسرائیل در لاهه در جریان است، به آن کمک‌های نیروی انسانی، تسلیحات و پشتیبانی دیپلماتیک ارائه کرده است. از آغاز جنگ در غزه تاکنون، بیش از ۷۲ هزار فلسطینی کشته شده‌اند.

مودی به عنوان اولین رهبر جهان شناخته می‌شود که ساعاتی پس از حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، با نتانیاهو تماس گرفت و همبستگی دهلی را با روایت اسرائیل از «حق دفاع از خود» نشان داد. این اقدام زمینه را برای حمایت مستمر هند از اسرائیل در جنگ غزه فراهم کرد.

نتانیاهو در بیانیه‌ای گفت: «ساختار این رابطه محکم‌تر شده است و او به اینجا می‌آید تا با مجموعه‌ای از تصمیمات مرتبط با تقویت همکاری‌های اقتصادی، دیپلماتیک و امنیتی، آن را مستحکم‌تر کنیم.»

بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، مودی در کنست اسرائیل سخنرانی خواهد کرد (امتیازی که معمولا برای مهمانان ویژه محفوظ است) او همچنین یک رویداد فناوری و نوآوری با شرکت‌های اسرائیلی در اورشلیم برگزار خواهد کرد و به موزه هولوکاست، نیز خواهد رفت.

مودی به کرانه باختری یا غزه سفر نخواهد کرد و هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که موضوع جنگ غزه یا تصمیم اخیر اسرائیل برای ثبت بخش‌های وسیعی از کرانه باختری به عنوان «مالکیت دولتی» در گفت‌و‌گو‌های او با مقامات اسرائیلی مطرح شود. این سیاست با راهبرد هند تحت رهبری مودی همخوانی دارد که تلاش می‌کند اسرائیل و فلسطین را از هم جدا کند، حتی اگر این سیاست با تعهد رسمی هند به راه‌حل دوکشوری مغایرت داشته باشد.

محور اصلی سفر

تحت رهبری مودی، بخش دفاعی هند به شدت با مجتمع نظامی ـ صنعتی اسرائیل در هم تنیده شده است و روابط دفاعی اساس رابطه دو کشور محسوب می‌شود.

بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، خرید تسلیحات هند از اسرائیل ۱۷۵ درصد افزایش یافته است. هند در طول تقریبا یک دهه، بزرگ‌ترین خریدار تسلیحات اسرائیل بوده است، شامل پهپاد، سامانه‌های موشکی، حسگرها، فناوری نظارت و تجهیزات کنترل مرز.

مودی به دنبال استفاده از اسرائیل برای مدرن‌سازی ارتش هند و پیشبرد برنامه «ساخت در هند» است، برنامه‌ای برای بومی‌سازی تولید و صنایع دفاعی. علاوه بر واردات تسلیحات، دهلی به شریک تولید برخی از تسلیحات اسرائیل تبدیل شده و این همکاری می‌تواند دامنه جهانی اسرائیل را گسترش دهد.

حتی با افزایش درخواست‌ها برای تحریم تسلیحات اسرائیل در میانه ۲۰۲۵، دبیر دفاع هند و مدیر کل وزارت دفاع اسرائیل در دهلی ملاقات کرده و توافق کردند همکاری‌های دوجانبه دفاعی را با دید بلندمدت تقویت کنند.

در سپتامبر گذشته، هند توافقنامه سرمایه‌گذاری دوجانبه‌ای با اسرائیل امضا کرد تا از سرمایه‌گذاری‌ها در هر دو کشور حفاظت شود و زمینه ادغام اقتصادی وسیع‌تر بین هند، اسرائیل و خاورمیانه فراهم شود. وزیر دارایی اسرائیل، بزالل سموتریچ، این توافق را فرصتی برای «باز کردن در‌های جدید برای سرمایه‌گذاران اسرائیلی و هندی» و «تقویت صادرات اسرائیل» توصیف کرد. فعالان حقوق بشر این توافق را تلاش برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران و پوشش‌دهی عملی برای جنگ اسرائیل در غزه دانستند.

محور مذاکرات

به نظر می‌رسد تمرکز گفت‌و‌گو‌های دو رهبر بر گسترش روابط، با محوریت همکاری اطلاعاتی، توسعه تسلیحات و انتقال فناوری در هند باشد. گزارش‌های رسانه‌های هند و اسرائیل از احتمال بحث درباره توسعه مشترک سامانه‌های دفاع موشکی ضدبالستیک خبر می‌دهند.

هند خواستار افزایش همکاری راهبردی دفاعی با اسرائیل است که ارزش آن می‌تواند طی چند سال آینده به ۱۰ میلیارد دلار برسد. این شامل همکاری در موشک‌های دوربرد، پهپاد، سامانه‌های ضدبالستیک و فناوری دفاع مبتنی بر لیزر است.

در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است که دو کشور همچنین «همکاری در فناوری‌های پیشرفته، هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی» را ارتقا خواهند داد.

با این حال، انتظار نمی‌رود این سفر به قرارداد‌های دفاعی جدید منجر شود و بیشتر بر امضای تفاهم‌نامه برای تقویت همکاری‌های راهبردی تمرکز دارد.

نقش هند در بلوک منطقه‌ای

اگرچه جزئیات مذاکرات درباره ایران مشخص نیست، نتانیاهو پیش‌نمایشی از برنامه خود ارائه کرد و از شکل‌گیری «شش‌ضلعی» ائتلاف‌ها در خاورمیانه سخن گفت. این شامل هند، کشور‌های عربی، آفریقا، مدیترانه (یونان و قبرس) و کشور‌های آسیایی است. هدف، ایجاد بلوک اقتصادی و راهبردی طرفدار غرب و ضدایران و تقویت همگرایی منطقه‌ای در میان تنش‌های فزاینده با تهران است. هند به همراه امارات متحده عربی، نقش بنیادین در این بلوک ایفا می‌کند، به ویژه در پرتو تغییرات منطقه‌ای اخیر.