بخش سوم
ایلان ماسک از ایکس دات کام تا تولد اسپیسایکس
ماسک با تکیه بر پیشرفتهای فضایی، پروژهای برای گسترش اینترنت در سراسر جهان کلید زد.
فرارو- در بخش نخست این گزارش، به دوران کودکی ایلان ماسک و مهاجرت او به کانادا و سپس ایالات متحده پرداختیم؛ مسیری که در نهایت به تحصیل او در دو رشته فیزیک و اقتصاد انجامید. اشاره شد که ماسک پس از ثبتنام در مقطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه استنفورد، این مسیر دانشگاهی را نیمهکاره رها کرد تا نخستین استارتاپ خود با نام «Zip2» را راهاندازی کند؛ شرکتی که بعدها به سکوی پرتاب او در دنیای کسبوکار تبدیل شد.
در بخش دوم گزارش نیز به نخستین سالهای فعالیت حرفهای ماسک پرداختیم؛ سالهایی که او به دلیل تنگناهای مالی، دفتر کارش را به محل زندگی خود تبدیل کرده بود و شبها روی کاناپه همان دفتر میخوابید. عادت خوابیدن روی مبل، بعدها نیز به یکی از ویژگیهای شناختهشده او تبدیل شد؛ تا جایی که چند سال پیش، کمپینی برای خرید یک کاناپه جدید و راحتتر برای ماسک راهاندازی شد که در نهایت حدود ۹ هزار دلار برای این منظور جمعآوری شد.
از ایکس دات کام تا تولد اسپیسایکس
ایلان ماسک پس از فروش شرکت Zip2 به شرکت کامپک به مبلغ ۳۰۷ میلیون دلار، شرکت «X.com» را تأسیس کرد؛ شرکتی که بعدها با تغییر نام به «پیپل» به یکی از بازیگران اصلی حوزه انتقال پول و تجارت الکترونیک تبدیل شد. پیپل در نهایت در سال ۲۰۰۲ با مبلغ ۱.۵ میلیارد دلار از سوی شرکت «ایبی» خریداری شد.
ماسک پس از فروش پیپل در سال ۲۰۰۲، تصمیم گرفت وارد حوزه اکتشافات فضایی شود. نتیجه این تصمیم، تأسیس شرکت «فناوریهای اکتشافات فضایی» یا همان «اسپیسایکس» بود؛ شرکتی خصوصی که برخلاف ناسا، بهعنوان یک نهاد دولتی، بهطور مستقل در حوزه هوافضا فعالیت میکند.
بر اساس اعلام دانشنامه معتبر بریتانیکا، ماسک سالها به این باور رسیده بود که بقای بشر در گرو تبدیل شدن به «گونهای چندسیارهای» است. او در سال ۲۰۰۲ اسپیسایکس را با هدف کاهش هزینههای پرتاب و ساخت موشکهای ارزانتر تأسیس کرد.
پرتابگرهای فالکون
نخستین پرتابگر اسپیسایکس با نام «فالکون ۱» در سال ۲۰۰۶ به فضا پرتاب شد. پس از آن، موشک «فالکون ۹» در سال ۲۰۱۰ به مدار رسید؛ پرتابگری که هزینهای بهمراتب کمتر از رقبای خود داشت.
سومین پرتابگر این شرکت، «فالکون هوی» یا «فالکون سنگین»، در سال ۲۰۱۸ پرتاب شد. این موشک قادر بود حدود ۵۳ هزار کیلوگرم بار را به مدار زمین منتقل کند؛ رقمی که تقریباً دو برابر ظرفیت بزرگترین رقیب آن، یعنی موشک دلتا ۴ متعلق به شرکت بوئینگ بود، در حالی که هزینه ساخت فالکون هوی حدود یکسوم دلتا ۴ برآورد میشد.
تصویری از پرتاب موشک فالکون هوی از مرکز فضایی کندی
در نهایت، فالکون ۹ و فالکون هوی توانستند بازار جهانی پرتابگرها را تحت سلطه خود درآورند؛ بهطوری که در سال ۲۰۲۴ بیش از نیمی از پرتابهای مداری جهان توسط شرکت اسپیسایکس انجام شد.
در حال حاضر، اسپیسایکس در حال توسعه نسل جدید پرتابگرهای خود با نام «سوپر هوی–استارشیپ» است؛ سیستمی که قرار است جایگزین فالکون ۹ و فالکون هوی شود و در مرحله نخست، توانایی حمل حدود ۱۰۰ هزار کیلوگرم بار به مدار پایینی زمین را داشته باشد.
فضاپیماهای دراگن
در کنار پرتابگرها، اسپیسایکس فضاپیماهای «دراگن» را نیز توسعه داده است؛ فضاپیماهایی که برای انتقال تجهیزات و فضانوردان به «ایستگاه فضایی بینالمللی» (ISS) طراحی شدهاند.
نامگذاری این فضاپیماها نیز داستان خاص خود را دارد. بنا بر آنچه پایگاه «اسپیس دات کام» به نقل از ایلان ماسک گزارش کرده، نام «دراگن» از ترانه مشهور «پاف، اژدهای جادویی» (Puff the Magic Dragon) الهام گرفته شده است.
فضاپیمای دراگن
استارلینک؛ اینترنت از مدار زمین
ماسک با تکیه بر پیشرفتهای فضایی، پروژهای برای گسترش اینترنت در سراسر جهان کلید زد.
بر اساس اعلام بریتانیکا، پروژه «استارلینک» با هدف فراهمسازی اینترنت پرسرعت و پهنباند جهانی راهاندازی شد. ماسک این پروژه را در سال ۲۰۱۵ آغاز کرد؛ طرحی که علاوه بر اهداف تجاری، بهعنوان پشتوانهای برای جاهطلبیهای او در مسیر تسخیر مریخ نیز تلقی میشود.
در مارس ۲۰۱۸، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) به اسپیسایکس مجوز داد تا ۴۴۲۵ ماهواره را در مدار پایینی زمین مستقر کند. در پی این مجوز، نخستین دسته از ماهوارههای استارلینک در مه ۲۰۱۹ توسط موشک فالکون ۹ به فضا پرتاب شدند.
به گزارش پایگاه آمریکایی «اسپیس دات کام»، ماهوارههای استارلینک عمری حدود پنج سال دارند و اسپیسایکس امیدوار است در نهایت تعداد آنها را به ۴۲ هزار ماهواره برساند. بر اساس اعلام این پایگاه، تا ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵، مجموعاً ۹ هزار و ۳۵۷ ماهواره استارلینک در مدار زمین قرار گرفته که از این تعداد، ۹ هزار و ۳۴۷ ماهواره فعال هستند.
این ماهوارهها در مداری در ارتفاع حدود ۵۵۰ کیلومتری سطح زمین قرار دارند.
در گزارش بعدی از این مجموعه، به نقش ایلان ماسک در شرکت «تسلا» و تأثیر او بر صنعت خودروهای برقی خواهیم پرداخت.
