به گزارش همشهری آنلاین: یکی از مهمترین نمودهای این تحول، طراحی و پیادهسازی «دستیارهای هوش مصنوعی» برای دستگاههای اجرایی کشور و حتی نهاد ریاستجمهوری است؛ ابزارهایی که قرار است به مدیران، کارشناسان و حتی شهروندان در تحلیل داده، پاسخگویی و تصمیمسازی کمک کنند. این سامانهها درحالحاضر در چه مرحلهای هستند؟
آغاز مسیر: از سند ملی تا پروژه اجرایی
نقطه شروع این مسیر را میتوان تدوین و ابلاغ سند ملی هوش مصنوعی و فعالشدن شورای ملی راهبری هوش مصنوعی دانست. در این مقطع، معاونت علمی تلاش کرد هوش مصنوعی را از سطح آزمایشگاهی وارد مسائل واقعی حکمرانی کند. نتیجه این رویکرد، تعریف یک طرح ملی برای توسعه دستیارهای هوش مصنوعی دستگاههای اجرایی بود که از اسفند۱۴۰۳ بهصورت جدی کلید خورد و از اردیبهشت۱۴۰۴ وارد فاز عملیاتی شد. توسعه دستیارهای هوش مصنوعی نه به شرکتهای خارجی، بلکه به دانشگاههای منتخب کشور واگذار شد؛ دانشگاههایی که هم ظرفیت علمی دارند و هم با دادههای بومی و نیازهای حاکمیتی آشنا هستند.
فازهای پروژه
این پروژه در ۴فاز اجرایی تعریف شده است. فاز نخست شامل بارگذاری قوانین، آییننامهها و دستورالعملها در سامانه است تا درصورت نیاز وزیران به بررسی تطابق تصمیمات با الزامات قانونی، سیستم بتواند هشدارها و توصیههای لازم را ارائه دهد. فاز دوم به دادههای روزمره وزارتخانهها، فاز سوم به پیشبینی و مدلسازی تصمیمسازی و فاز چهارم به صحتسنجی نهایی و بهینهسازی مستمر سیستم اختصاص دارد. بهگفته حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور مرحله نهایی تا پایان امسال اجرایی میشود.
کدام دانشگاه، برای کدام وزارتخانه
در فاز نخست این پروژه مسئولیت توسعه دستیارهای هوش مصنوعی میان چند دانشگاه توزیع شد. در گزارشهای رسمی معاونت علمی اشاره شده که درمجموع بیش از ۱۴دانشگاه در این پروژه ملی سهیم هستند و برخی دانشگاهها حتی مسئولیت بیش از یک دستگاه اجرایی را بهعهده دارند. البته فعلا نام ۸دانشگاه منتشر شده است. این دانشگاهها موظف هستند از مدلهای زبانی بومی استفاده کنند.
- دانشگاه تهران: دستیار هوش مصنوعی وزارت نفت
- دانشگاه صنعتی اصفهان: دستیار هوش مصنوعی وزارت صنعت، معدن و تجارت
- دانشگاه شیراز: دستیار هوش مصنوعی وزارت جهادکشاورزی
- دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی: دستیار هوش مصنوعی وزارت میراث فرهنگی و گردشگری
- دانشگاه الزهرا: دستیار هوش مصنوعی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
- دانشگاه شهید بهشتی: دستیار هوش مصنوعی وزارت علوم و وزارت ورزش
- دانشگاه صنعتی امیرکبیر: دستیار هوش مصنوعی وزارت راهوشهرسازی
- دانشگاه تربیت مدرس: دستیار هوش مصنوعی سازمان محیطزیست
این دستیارها دقیقا چه میکنند؟
برخلاف تصور عمومی، این دستیارها «چتبات عمومی» نیستند. آنها براساس دادهها، اسناد و قوانین داخلی هر دستگاه آموزش میبینند و میتوانند کارهایی مانند:
- تحلیل سریع گزارشها و بخشنامهها
- پاسخ به پرسشهای تخصصی کارکنان
- کمک به تصمیمسازی مدیریتی
- و شناسایی الگوها و چالشهای پنهان در دادههای سازمانی
بیشتر بخوانید:
هزینه کلی پروژه
افشین، معاون علمی رئیسجمهور درباره هزینههای درنظر گرفتهشده برای این پروژه گفت: بودجه طراحی دستیار هوش مصنوعی برای هر وزارتخانه در مجموع فازهای پروژه بین ۱۳ تا ۱۵میلیارد تومان برآورد شده است. درصورتی که یک دانشگاه مسئول توسعه دستیار هوش مصنوعی برای ۲وزارتخانه باشد، اعتباری در حدود ۳۰میلیارد تومان برای آن درنظر گرفته خواهد شد.
