عبور از «غنی‌سازی صفر» گره اصلی مذاکرات است

در حالی که تحرکات دیپلماتیک ایران در هفته‌های اخیر وارد مرحله تازه‌ای شده و همزمان با مذاکرات هسته‌ای در مسقط، رایزنی‌های فشرده‌ای در عمان، قطر و قبل از آن در روسیه توسط دبیر شورای عالی امنیت ملی انجام شد، گمانه‌زنی‌ها درباره چشم‌انداز توافق و کاهش تنش میان تهران و واشنگتن افزایش یافته است.

تعیین ضرب‌الاجل یک ماهه از سوی دونالد ترامپ بعد از دیدار با نخست وزیر رژیم صهیونیستی، تداوم اختلاف بر سر «غنی‌سازی صفر» و طرح موضوعات موشکی و منطقه‌ای، فضای مذاکرات را در عین پیشرفت، همچنان پیچیده نگه داشته است.

در همین چارچوب، هماهنگی میان تیم‌های مذاکره‌کننده ایرانی از جمله تحرکات علی لاریجانی و گفت‌و‌گو‌های سید عباس عراقچی در مسقط، به عنوان نشانه‌ای از انسجام راهبردی تهران مورد توجه قرار گرفته است.

«حسن بهشتی‌پور» با به بررسی ابعاد این روند، نقاط اختلاف و چشم‌انداز پیش رو پرداخته است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌و‌گو با ایسنا، با بیان اینکه مذاکرات علی لاریجانی در عمان و قطر و قبل از آن در روسیه مکمل و هماهنگ با مذاکرات آقای عراقچی در مسقط است، گفت: هماهنگی بین آنها برخلاف دوره‌های قبلی مذاکرات مشهود است. روشن است بین آقای عراقچی و لاریجانی یک تقسیم کار شده و دارند با هم کار می‌کنند و روند را پیش می‌برند. نتیجه مذاکرات عراقچی در مسقط به مذاکرات لاریجانی در عمان، قطر و مسکو منجر شد و اینها در تعارض با هم نیستند.

این کارشناس مسائل بین الملل تاکید کرد: مهم است در این دور مذاکرات دستور کار مشخصی میان طرفین به دست آید؛ موضوع هسته‌ای و همکاری‌های اقتصادی در صورت رفع تحریم‌ها موضع فعلی ایران است، اما طرف آمریکایی همچنان بر گفت‌و‌گو بر سر موضوعات موشکی و منطقه‌ای و نیرو‌های نیابتی تاکید دارد و علاوه بر این دست از موضوع غنی سازی صفر هم برنمی‌دارد. این درحالی است که ایران در بحث هسته‌ای آمادگی انعطاف دارد، اما در بحث موشکی بعید است، چرا که موضوع دفاعی ایران است و نمی‌تواند خودش را خلع سلاح کند، درحالی که کل کشور‌های منطقه در حال افزایش توان تسلیحاتی و نظامی خود هستند.

بهشتی پور درباره تعیین ضرب الاجل یک ماهه از سوی ترامپ گفت: تعیین ضرب الاجل برای این است بگوید تا قیامت نمی‌خواهیم مذاکره کنیم و یک گفت‌وگوی طولانی داشته باشیم و معتقدم ایران هم دنبال دفع وقت نیست، اما مهم است راه حلی مشترک میان دو طرف به دست آید و روی کلیات به تفاهم برسند؛ مهم است بر روی دستور کار مشخصی در مذاکرات توافق شود.

وی افزود: معتقدم مهمترین مساله در موضوعات هسته‌ای عبور از غنی سازی صفر است که آمریکا همچنان روی این موضوع تاکید می‌کند. اینکه به طور موقت یا برای یک دوره یک ساله ایران غنی سازی را تعلیق کند قابل بحث است، اما اینکه قید غنی سازی را به طورکلی بزند، بعید است. در عین حال ترامپ می‌خواهد توافقی داشته باشد که بگوید توافقی متفاوت از برجام با ایران امضا کرده است.

بهشتی پور درباره موضوع موشکی و منطقه‌ای نیز اظهار کرد: به نظرم اگر همکاری منطقه‌ای بین ایران و کشور‌های حوزه خلیج فارس و ترکیه و مصر شکل بگیرد، موضوع تهدید بودن توان موشکی ایران از بین می‌رود و این یکی از بهترین راه حل‌ها برای پایان دادن به این موضوع است. در عین حال معتقدم مسائل منطقه و موشکی بسیار موضوعات پیچیده‌ای هستند و باید دید چه مدلی در مذاکرات برای حل این موضوعات طراحی می‌شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت درصد موفقیت مذاکرات بیشتر از یک ماه پیش است و برای آمریکا بهتر است وارد جنگ نشود، معتقدم جنگ هم برای ایران و هم آمریکا باخت است.

وی گفت: از نظر من وقوع جنگ شانس‌اش خیلی نسبت به ماه قبل کمتر است و به نظر دو طرف به سمت یک راهکار مشترک پیش می‌روند.