آیا آمریکا آماده جنگی طولانی با ایران است؟

فرارو– جان هادسون، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل روزنامه واشنگتن پست

به گزارش فرارو به نقل از روزنامه واشنگتن پست، در حالی‌که دولت ترامپ گزینه حمله به ایران را بررسی می‌کند، عالی‌ترین مقام نظامی پنتاگون به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور و دیگر مقام‌های ارشد هشدار داده است که کمبود مهمات حیاتی و نبود پشتیبانی متحدان می‌تواند خطرات چشمگیری برای این عملیات و نیروهای آمریکایی ایجاد کند؛ این موضوع را افرادی که در جریان گفت‌وگوهای داخلی قرار داشته‌اند، مطرح کرده‌اند.

هشدار در اتاق وضعیت؛ ژنرال کین و تردیدهای پنهان درباره جنگ با ایران

ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، هفته گذشته در نشستی در کاخ سفید با حضور دونالد ترامپ و مشاوران ارشد او نگرانی‌های خود را بیان کرده است. به گفته این منابع، او هشدار داده است که هرگونه عملیات گسترده علیه ایران با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد، زیرا ذخایر مهماتی ایالات متحده در پی دفاع مداوم واشنگتن از اسرائیل و حمایت از اوکراین به‌طور محسوسی کاهش یافته است.

به‌طور جداگانه، ژنرال دن کین در نشست‌های این ماه در پنتاگون نیز درباره ابعاد هرگونه کارزار علیه ایران، پیچیدگی‌های ذاتی آن و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی ابراز نگرانی کرده است. به گفته یک منبع آگاه، او تأکید کرده است که فقدان حمایت متحدان، هر عملیات احتمالی را دشوارتر خواهد کرد. این فرد، مانند دیگر منابع، به شرط ناشناس ماندن درباره مباحث خصوصی سخن گفته است.

دفتر کین در بیانیه‌ای اعلام کرده است که او در مقام مشاور عالی نظامی رئیس‌جمهور، «طیفی از گزینه‌های نظامی را همراه با ملاحظات ثانویه، پیامدها و ریسک‌های مرتبط در اختیار رهبران غیرنظامی که درباره امنیت آمریکا تصمیم می‌گیرند قرار می‌دهد». در این بیانیه تاکید شده است که این گزینه‌ها «به‌صورت محرمانه» ارائه می‌شود.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفته است که دونالد ترامپ به «طیف گسترده‌ای از دیدگاه‌ها درباره هر موضوعی گوش می‌دهد و بر اساس آنچه برای امنیت ملی ایالات متحده بهترین است تصمیم می‌گیرد». او  ژنرال دن کین را «عضوی بااستعداد و بسیار ارزشمند از تیم امنیت ملی رئیس‌جمهور ترامپ» توصیف کرده است.

دونالد ترامپ پس از انتشار این گزارش در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که این ادعا «صد درصد نادرست» است که کین با ورود آمریکا به جنگ با ایران مخالف است. او تاکید کرده است که این ژنرال تمایلی به مشاهده یک رویارویی نظامی ندارد، اما اگر چنین درگیری‌ای رخ دهد، «به باور او این جنگ به‌آسانی پیروز خواهد شد». با این حال، افرادی که درباره دیدگاه‌های کین با واشنگتن پست گفت‌وگو کرده‌اند، این توصیف خوش‌بینانه را به‌طور مستقیم رد کرده‌اند.

به گفته یک منبع مطلع که با واشنگتن پست صحبت کرده است، نشست سه‌شنبه کاخ سفید با حضور جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، مارکو روبیو، وزیر خارجه، جان رتکلیف، رئیس سیا، پیت هگست، وزیر دفاع و استیون میلر، مشاور کاخ سفید برگزار شده است. دیدگاه‌های  ژنرال دن کین  که پیش‌تر توسط آکسیوس گزارش شده بود در داخل دولت از وزن قابل‌توجهی برخوردار است، زیرا او پیش‌تر نظارت بر اجرای عملیات حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در تابستان و یورش ماه ژانویه برای بازداشت نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا را برعهده داشته است.

به گفته یکی از افرادی که با گفت‌وگوهای او آشناست، کین همان‌گونه که در عملیات‌های پیشین عمل کرده است، از هر تصمیمی که رئیس‌جمهور اتخاذ کند حمایت خواهد کرد و نمی‌خواهد چنین برداشت شود که گزینه‌ای را از پیش از روی میز کنار گذاشته است.

میان حمله محدود تا جنگ فراگیر؛ معادله پرهزینه واشنگتن علیه تهران

دامنه و شدت هرگونه کارزار نظامی علیه ایران می‌تواند بسته به اهداف دونالد ترامپ به‌طور چشمگیری تغییر کند و از عملیاتی محدود تا جنگی فراگیر با ابعاد منطقه‌ای گسترش یابد. یک مقام پیشین وزارت دفاع به واشنگتن پست گفته است که نابودی کامل برنامه موشکی ایران مستلزم هدف قرار دادن صدها نقطه در کشوری است که مساحت آن بیش از سه برابر عراق است. این فهرست اهداف می‌تواند پایگاه‌های پرتاب موشک که بسیاری از آن‌ها متحرک‌اند، انبارهای لجستیکی، سامانه‌های پدافند هوایی و شبکه‌های حمل‌ونقلی مورد استفاده برای جابه‌جایی این تسلیحات را در بر گیرد. به‌گفته این مقام، چنین عملیاتی به سطحی گسترده از برنامه‌ریزی، هماهنگی و مهمات نیاز خواهد داشت.

اگر هدف، تغییر در ایران باشد دامنه عملیات به‌مراتب وسیع‌تر خواهد شد. در این سناریو، شمار اهداف بالقوه می‌تواند به هزاران نقطه برسد؛ این مقام پیشین هشدار داده است که چنین کارزاری ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها ادامه یابد، به حجم بسیار بیشتری از مهمات نیاز داشته باشد و نیروهای آمریکایی را در معرض تلافی جویی شدیدتری قرار دهد.

دولت آمریکا هم‌اکنون یک نیروی تهاجمی قابل‌توجه در خاورمیانه مستقر کرده است. با این حال، ترامپ اذعان کرده است که گزینه یک حمله محدود را نیز بررسی می‌کند؛ حمله‌ای که هدف آن افزایش فشار بر تهران برای دستیابی به توافقی در زمینه محدودسازی برنامه هسته‌ای بر اساس شروط مطلوب واشنگتن است. ایران اعلام کرده است که آمادگی رسیدن به توافق را دارد، اما اختلاف‌ها درباره حفظ توان غنی‌سازی اورانیوم و سایر مسائل همچنان پابرجاست.

در داخل دولت آمریکا، دیدگاه‌ها درباره حمله محدود یکدست نیست. برخی مقام‌ها با این گزینه مخالف‌اند، زیرا معتقدند چنین اقدامی می‌تواند زنجیره‌ای پیش‌بینی‌ناپذیر از اقدامات تلافی‌جویانه را آغاز کند؛ از جمله حملات احتمالی علیه نیروها و کارکنان دیپلماتیک آمریکا در منطقه. در مقابل، حامیان این گزینه به واکنش ایران در برابر حملات پیشین آمریکا و اسرائیل اشاره می‌کنند.

اما منتقدان هشدار می‌دهند که اظهارات علنی ترامپ درباره  حاکمیت ایران و نیز افزایش نفوذ جریان‌های تندرو در ساختار نظامی ایران ممکن است شرایط را دگرگون کند و پاسخی مرگبارتر را رقم بزند. متحدان منطقه‌ای آمریکا نیز نگران پیامدهای چنین اقدامی هستند. برخی از آن‌ها که هفته گذشته با دونالد ترامپ دیدار کرده‌اند تا در نشست موسوم به «هیئت صلح» شرکت کنند، بیم دارند که حمله محدود، ایران را از میز مذاکره دور کند.

علاوه بر این، یک مقام ارشد حوزه خلیج فارس به واشنگتن پست گفته است که کشورهای عربی به واشنگتن اطلاع داده‌اند اجازه نخواهند داد از پایگاه‌هایشان برای حمله به ایران استفاده شود. تهدید تهران مبنی بر تلافی علیه هر کشوری که از عملیات آمریکا حمایت کند، پرسش‌هایی جدی درباره امکان تضمین حق عبور هوایی ایجاد کرده است.

یکی از مقام‌های پیشین پنتاگون تاکید کرده است که فقدان حمایت متحدان، مأموریت را به‌طور قابل‌توجهی پیچیده می‌کند. او پرسیده است چگونه می‌توان عملیاتی با این ابعاد را اجرا کرد، به‌ویژه اگر کشورهای عربی اجازه عبور هوایی ندهند و چگونه می‌توان صدها یا حتی هزاران هدف را در سراسر ایران مورد حمله قرار داد.

در سطح عملیاتی، محدودیت‌های تسلیحاتی نیز مطرح است. دو سامانه حیاتی برای دفاع از نیروهای آمریکایی در برابر موشک‌های بالستیک ایران یعنی رهگیرهای سامانه دفاع موشکی تاد و سامانه‌های موشکی پاتریوت  در عملیات‌های اخیر خاورمیانه به‌طور گسترده مصرف شده‌اند. موشک‌های پاتریوت همچنان از اقلام بسیار پرتقاضا برای اوکراین به‌شمار می‌روند، زیرا این کشور در برابر حملات موشکی روسیه دفاع می‌کند.

با این حال، ایالات متحده سالانه تنها چند صد فروند از هر یک از این سامانه‌های دفاعی تولید می‌کند؛ رقمی که به‌گفته رایان بروبست، معاون مدیر مرکز قدرت نظامی و سیاسی در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، بسیار کمتر از سطح موردنیاز در صورت آغاز یک کارزار گسترده خواهد بود. نیروی دریایی آمریکا نیز با محدودیت ذخایر موشک‌های استاندارد خود مواجه است؛ تسلیحاتی که برای حفاظت از هزاران نیروی اعزامی به منطقه حیاتی‌اند. مهمات دریایی شامل اس‌ام-۲، اس‌ام-۳ و اس‌ام-۶ با سرعت بالا مصرف شده‌اند، زیرا نیروی دریایی در دریای سرخ از کشتی‌ها در برابر حوثی های یمن دفاع کرده و هم‌زمان از اسرائیل در برابر موشک‌های بالستیک حمایت کرده است.

به گفته مکنزی ایگلن، پژوهشگر ارشد مؤسسه امریکن اینترپرایز، پیچیدگی فنی و محدودیت‌های تولید باعث شده است که ساخت هر موشک جایگزین دو سال یا حتی بیشتر زمان ببرد. او تاکید کرده است: «برای این مشکل هیچ راه‌حل سریعی وجود ندارد. ذخایر این موشک‌ها در ارتش ایالات متحده به‌صورت جهانی مدیریت می‌شود؛ به این معنا که یک منبع مشترک میان فرماندهی‌های مختلف در سراسر جهان و بر اساس اولویت نیازها توزیع می‌شود. یک مقام آمریکایی به واشنگتن پست گفته است که در چنین شرایطی، «هیچ‌کس همه آنچه را نیاز دارد در اختیار ندارد.»

کاهش سطح ذخایر مهمات در سال گذشته به اندازه‌ای بود که وزارت دفاع به‌طور ناگهانی از کنگره درخواست نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار برای خرید مجموعه‌ای از موشک‌ها و رهگیرهای پیشرفته کرد. با این حال، به گفته قانون‌گذاران، این درخواست تنها به‌صورت جزئی در بودجه پنتاگون که ماه گذشته تصویب شد تأمین شده است.

کاترین تامپسون، پژوهشگر ارشد مؤسسه کیتو که به‌تازگی از پنتاگون خارج شده است، هشدار داده است که ایالات متحده «در حال حاضر برای تأمین منابع درگیری‌های هم‌زمان آمادگی ندارد» و هرگونه درگیری طولانی‌مدت با ایران «به‌احتمال زیاد مستلزم مصالحه‌های قابل‌توجه در قبال منافع با اولویت بالاتر خواهد بود.»

بازی خطرناک اعداد در خاورمیانه؛ واشنگتن میان بازدارندگی و درگیری گسترده

ژنرال دن کین ماه گذشته پس از یورش نظامی آمریکا برای بازداشت نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، در مارالاگو در کنار دونالد ترامپ و پیت هگست در یک نشست خبری حاضر شد؛ حضوری که جایگاه او را در کانون تصمیم‌سازی‌های نظامی برجسته‌تر کرد. ایالات متحده برای کاهش خطرات متوجه نیروهای خود و نیز اهداف اسرائیلی در منطقه، بخشی از نیروهایش را مستقر کرده است. با این حال، یک بازی خطرناک مبتنی بر اعداد همچنان جریان دارد. یک مقام پیشین وزارت دفاع گفته است که تا زمانی که ایران زرادخانه موشکی خود را حفظ کند، نیروهای آمریکایی و اسرائیلی یا باید آتش ورودی را تحمل کنند یا پایگاه‌های پرتاب ایران را در مقیاسی گسترده منهدم سازند. او تأکید کرده است: «این همان پویایی حاکم است.»

هم‌زمان با ادامه رایزنی‌ها، دولت ترامپ بزرگ‌ترین تجمع نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان تهاجم ۲۰۰۳ به عراق را سازمان‌دهی کرده است. روز دوشنبه، در پی نگرانی از احتمال ورود حزب‌الله به درگیری، ایالات متحده دستور خروج کارکنان غیرضروری و اعضای خانواده‌های آنان از سفارت خود در لبنان را صادر کرد.

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در منطقه، در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز در پایان هفته گفته است که رئیس‌جمهور «متعجب است» چرا ایران با وجود تهدید قریب‌الوقوع حمله نظامی، «تسلیم» خواسته‌های آمریکا نشده است. او پرسیده است: «چرا با این میزان فشار و این حجم از قدرت دریایی که در منطقه مستقر شده است، نزد ما نیامده‌اند و نگفته‌اند ما اعلام می‌کنیم که سلاح نمی‌خواهیم و آماده‌ایم چنین اقدامی انجام دهیم؟ و با این حال رساندن آن‌ها به این نقطه تا حدی دشوار است.» عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش در شبکه‌های اجتماعی نوشته است: «کنجکاو هستید بدانید چرا تسلیم نمی‌شویم؟ زیرا ما ایرانی هستیم.»