غرویان در گفتوگو با ایلنا:
با افکار عمومی فاصله پیدا کردهایم/ گفتاردرمانی دیگر اثر ندارد؛ مردم اقدام عملی میخواهند/ تغییرات بزرگ باید در رویکردها باشد
یک استاد حوزه با اشاره به اینکه وقت تغییرات بزرگ دیر هم شده است، گفت: تغییرات بزرگ باید در رویکردها باشد؛ در صدا و سیما، در سیاست خارجی، در همین مسئله تعامل با جهان و در سیاستهای کلان و تحولات کلان ولی دیگر گفتاردرمانی بر مردم اثری ندارد. اقدام عملی میخواهند ببینند.
حجت الاسلام محسن غرویان در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب هستیم، و باتوجه به اینکه مردم هم در شکلگیری این انقلاب نقش مؤثر داشتند، چه عواملی باعث شده که امروز، بعد از گذشت چهلوهفت الی هشت سال از پیروزی انقلاب، شاهد شکاف بین مردم و حاکمیت باشیم، گفت: نکته مهم به نظر من این است که ما با افکار عمومی فاصله پیدا کردهایم. خواستههای اکثریت ملت مورد توجه قرار نگرفته، و مثلاً در صلاحیتسنجیها و رد صلاحیتها، آنچه که افکار عمومی اقتضا میکرده مورد قبول در شورای نگهبان واقع نشده است، و این مسئله، مسئلهی مهمی است.
باید تنشهایمان را با دنیا کم کنیم
یک جناح خاص همچنان بر آتش تنشهای بینالمللی میدمد
وی ادامه داد: مسائل دیگری که نظر اکثریت مردم برآن بوده، مثلاً در دیپلماسی خارجی این بوده که ما باید تنشهایمان را با دنیا کم کنیم. ولی یک جناح خاص همچنان بر آتش تنشهای بینالمللی میدمد و میخواهند این روابط ما را با جهان و دنیای امروز، روابطی سخت و تنگ و تیره کنند. و اینها خلاف خواست ملت است.
برخی تخلفها صورت میگیرد و مردم توقع دارند که قوه قضاییه سریع به آنها رسیدگی کند
آقازادگی خودش یک مسئلهی بحرانآفرین است
این استاد حوزه گفت: یک جامعهشناس از بیرون که نگاه میکند، میبیند که بین خواستههای حاکمیت و سیاستهای حاکمیت با خواستههای مردم، فاصلهای وجود دارد. به نظرم باید به خواستههای مردم توجه بیشتری شود و اعتراضات مردم شنیده شود، و اقدام عملی صورت بگیرد. جلوی اختلاسها گرفته شود، برخی تخلفها صورت میگیرد و مردم توقع دارند که قوه قضاییه سریع به آنها رسیدگی کند. آقازادگی خودش مسئلهای بحرانآفرین است، و رانتخواری، تبعیضها، اینها مردم را به هر حال خسته و مردم را ناراضی کردهاست.
حجت الاسلام غرویان گفت: منشأ فساد در نظام حاکمیتی و نظام اداری باید شناخته شود، و البته همهی آقایان این حرفها را میزنند، ولی دیگر گفتاردرمانی بر مردم اثری ندارد. اقدام عملی میخواهند ببینند، همین مسئلهی مهم اقتصاد، به هر حال رفاه، تورم، اینها مسائل مهمی است و با اینکه رهبری چند سال است شعارهای سال را شعارهای اقتصادی انتخاب میکنند، ولی آنچنانی که باید و شاید مورد اقدام قرار نمیگیرد، و سفرههای مردم کوچک میشود، قیمتها افزایش پیدا میکند، تورم زیاد میشود، پول ملی ارزشش کم میشود، قدرت خرید مردم کاهش مییابد.
وی ادامه داد: این موارد به مرور زمان انباشته میشود و متأسفانه منجر به حوادثی مثل حوادث اخیر میشود. اینها، به نظر من، باید مورد توجه بیشتر حاکمیت قرار گیرد؛ یعنی حاکمیت باید به حرفهای مردم، نظرات مردم، و نظرات کارشناسان هر رشتهای توجه داشته باشد، و نباید یک جناح خاص اهداف خودش، افکار، و اندیشههای خودش را مسلط و به دیگران تحمیل کند.
این استاد حوزه درباره اینکه در ابتدای انقلاب یکسری شعارهایی داده میشد که بر اساس آن شعارها هم انقلاب صورت گرفت. فکر میکنید از سال ۵۷ تاکنون، چقدر این شعارها عملیاتی شده، و چه عواملی باعث شده که ما از آنها دور شویم؟ شما به برخی از رویکردهایی که باعث شده در این سالها در واقع این فاصله بین مردم و حاکمیت ایجاد بشود اشاره کردید، ولی به نظر شما چقدر به آن شعارهای اول انقلاب عمل شده، گفت: این شعارها، شعارهای مختلفی هستند؛ بعضی شعارها سیاسیاند، بعضی شعارها اقتصادی، و برخی شعارها با رنگ و بوهای دینی و مذهبی در ابتدای انقلاب بودهاند.
حجت الاسلام غرویان با اشاره به شعارهای ابتدای انقلاب گفت: به طور مثال یکی از شعارها «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» بود. ولی الان ما میبینیم که «نه غربی» ش را خیلی محکم گرفتهاند، ولی «نه شرقی» ش انجام نشد. یعنی کشور ما روابطش با شرق، با چین و روسیه، خیلی محکم است، اما در عوض این همه ما خودمان را با غرب درگیر کردهایم.
این همه غربستیزی منطق ندارد
وی ادامه داد: به یکسری تفکراتی در ایران میدان داده شده که غربستیزی بیخود دارند. یعنی معتقدم این همه غربستیزی منطق ندارد. چرا ما مثلاً باید با غرب اینقدر در ستیز باشیم، در حالیکه با شرق، مثلاً با چین و روسیه اختلاف ایدئولوژیک داریم، ولی اینها نادیده گرفته شده است، اما در مقابل، با غرب در ستیز قرار گرفتهایم. آن شعارهایی که اول انقلاب داده میشد، الان میبینیم که محقق نشده است. آن استقلال حقیقی که ما میگفتیم: «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، آن استقلال صددرصد حاصل نشده و نمونهاش هم این است که عرض کردم، به هر حال باید یک تعادلی، برقرار باشد.
این استاد حوزه گفت: از دیگر شعارهای ابتدای انقلاب مسئلهی آموزش رایگان و بهداشت رایگان بود، اینها شعارهایی بود که در فرمایشات حضرت امام خمینی بود. که گفتند: «ما مثلاً بهداشت را رایگان میکنیم، آموزش و پرورش را رایگان میکنیم، و آب و برق را رایگان میکنیم.» الان مردم میگویند: کو؟ کجا رفت؟ این شعارهای اقتصادی که امام خمینی دادند، به هر حال، اینها برای مردم سؤال ایجاد میکند، ابهام ایجاد میکند، و مردم فاصله میگیرند از آن شعارهای انقلابی. اینها باید و برای مردم شفاف بیان گردد.
حجت الاسلام غرویان گفت: به هر حال، الان مثلاً آموزش و پرورش ما برای خانوادههای پولداری که شهریههای کلان میتوانند پرداخت کنند زمینهها را فراهم کرده، ولی مردم عادی، آن پابرهنگان، مستضعفانی که امام خمینی فرمودند: «این انقلاب، انقلاب مستضعفان است، انقلاب پابرهنگان است» و آنها صاحب اصلی انقلاب هستند، احساس میکنند که اینطور نیست، به هر حال، در سالگرد پیروزی انقلاب، باید واقعاً مسئولین، آنهایی که تریبون در اختیار دارند، اینها را باید برای مردم تبیین کنند، روشن کنند.
وی با اشاره به اینکه صدای اعتراض باید شنیده شود، گفت: اینکه مقام معظم رهبری فرمودند: «اعتراضات را باید شنید»، معناش همین است؛ ، باید این حرفها روشن بشود. آنهایی که مثل جناب آقای پزشکیان میگویند که ما اینها را حل میکنیم، همهچیز قابل حل است، ما میتوانیم با همکاری، با اتحاد، با خوبی اینها را حل کنیم، مردم باید عملاً این را ببینند، نه صرفاً در بیان و سخنرانی.
تغییرات بزرگ باید در رویکردها باشد
این استاد حوزه در بخش دیگری از این گفت و گو در پاسخ به این سوال که بعضیها معتقدند و تأکید دارند که الان باید تغییرات بزرگی انجام شود. آیا وقتش رسیده که این تغییرات انجام شود، و اصلاً این تغییرات درعمل چه چیزی میتواند باشد؟ گفت: به نظرم میرسد که وقت تغییرات بزرگ دیر هم شده است. اگر آن تغییرات بزرگ انجام میشد، شاید کار به این اغتشاشات و اعتراضات و اینها نمیکشید. تغییرات بزرگ باید در رویکردها باشد: در صدا و سیما، در سیاست خارجی، در همین مسئله تعامل با جهان، و در سیاستهای کلان و تحولات کلان. مثلاً در دانشگاهها، در توجه به متخصصین، دانشمندان، فلاسفهای که ما در کشور داریم. ما افراد متفکر زیادی داریم چه در حوزه، چه در دانشگاه ولی به تفکر آنها، به فلسفهی آنها توجهی نمیشود.
به یکسری افراد تریبون داده میشود که حرفهای خاص، سودار و جهتدار بزنند
وی ادامه داد: متاسفانه به یکسری افراد تریبون داده میشود که حرفهای خاص، سودار و جهتدار بزنند. به دیگر تفکرات، فلسفهها، اندیشههای اندیشمندان کشور توجه نمیشود. آنها را دعوت نمیکنند تا در صدا و سیما یا محافل علمی دیدگاههای خودشان را مطرح کنند. به نظر من، علم و تخصص، مورد بیمهری قرار گرفته است در کشور، و سیاست بر همهی شئون علمی و اخلاقی ما غلبه کرده؛ و این خطرناک است. باید به فرهیختگان جامعه با هر تفکری که هستند توجه بشود و از آنها استفاده گردد. بحثهای صدا و سیما، میزگردها، و موضوعات تخصصی باید در یک سطح علمی و فلسفیِ بالا برگزار شود، و نظرات واقعی دانشمندان و اندیشمندان در یک سطح عالی مورد توجه و استفادهی نظام قرار گیرد. به نظر من ما در این جهت ضعف داریم.
این استاد حوزه در پاسخ به این سوال که برخی، با توجه به اینکه تهدیداتی از سوی آمریکا صورت گرفته، عنوان میکنند که این وقایع اخیر که در منطقه و در کشور اتفاق میافتد، در واقع زمینهساز ظهور امام زمان (عج) است، و آن را با خروج سفیانی در ارتباط میدانند. به نظر شما این درست است؟ آیا ارتباط دادن این وقایع با موضوعاتی که در روایات ما آمده صحیح است، گفت: خیر. ببینید، این بحثها، بحثهای مبتنی بر گمانهزنی و ظنیات است. ما یکسری یقینیات داریم که نباید به خاطر یکسری تفسیر و تحلیلهای ظنی، ذهنی، و بعضاً بیسند و بیپایه، از آن یقینیات دست بکشیم.
حجت الاسلام غرویان با تاکید براینکه دنیای امروز، دنیای علم است، دنیای دانش است، دنیای عقل و عقلانیت است، گفت: اینکه بیاییم بر اساس یک سری آیات و روایات ظنی بخواهیم مسائل را به گونهای تحلیل کنیم که در واقع با یقینیات علمی ما سازگاری ندارد، با عقلانیت نمیسازد. اینها به نظرم تفسیرهای خطرناکی است و موجب ضعف باورهای دینی مردم میشود.
وی ادامه داد: به هر حال ما نمیتوانیم مسائل امروز جهان را در صحنههای مختلف علمی، سیاسی، اجتماعی، با یکسری تحلیلها و تفسیرهای موعودگرایانه و علائم ظهور و اینها که هیچکدامش قطعی نیست، یقینی نیست، گره بزنیم. این عقیده من است، بسیاری از این وعدهها و اینها که داده شده، قبلتر مطرح شده و همهاش اتفاق نیفتاده است؛ یعنی خلافش اتفاق افتاده است. مثلاً از قول آیتالله بهجت (ره) میگفتند که ایشان گفتند: «ظهور نزدیک است؛ پیرمردها هم حضرت را مشاهده میکنند.»، ایشان هم به رحمت خدا رفتند و ظهور اتفاق نیفتاد.
نمیتوانیم دل به تحلیلهای موعودگرایی و علائم ظهور و آخرالزمانی ببندیم
این استاد حوزه گفت: یا مثلاً از قول آیتالله مصباح (ره) نقل میکردند که البته من خودم این را مستقیماً شنیدم؛ که امام زمان (عج) گفته است که مثلاً فلانی رئیسجمهور شماست، یک عدهای هم این حرفها را حرفهای صددرصد یقینی و درستی پنداشتند، آمدند و رأی دادند و یک آقایی رئیسجمهور شد که حالا من نمیخواهم اسمش را ببرم، و چقدر مشکلات برای جامعه درست کرد، برای انقلاب درست کرد و بعد گفتند آقای مصباح گفتند که مثلاً امام زمان (عج) ایشان را رئیسجمهور قرار داده است برای شما. این حرفها، همهاش خلافش ثابت شد و الان هم همینطور است. بنابراین، معتقدم خیلی نمیتوانیم دل به این تحلیلهای موعودگرایی و علائم ظهور و آخرالزمانی و اینها ببندیم، و اینها سند و پایه محکمی هم ندارد.
