طرفداری | برای نخستینبار در سالهای اخیر، در لیگ برتر فوتبال ایران تنها یک مربی خارجی حضور دارد؛ اوسمار ویرا روی نیمکت پرسپولیس. اگر نتایج نیمفصل نخست سرخها با وحید هاشمیان ادامه پیدا میکرد، شاید امروز لیگ کاملاً در اختیار مربیان ایرانی بود.
دلایل این تغییر متعدد است؛ از تجربههای ناموفق برخی باشگاهها با مربیان خارجی گرفته تا اختلافهای مدیریتی و البته افزایش نرخ ارز که جذب مربی خارجی را پرهزینه کرده است. در کنار اینها، کار با مربیان داخلی برای بسیاری از مدیران سادهتر است؛ چه در زمینه جذب بازیکن و چه در هماهنگیهای پشتپرده فوتبال ایران.
اما ملموسترین تفاوت را میتوان کنار زمین دید؛ بهویژه در مسابقات بدون تماشاگر. جایی که مربی خارجی اغلب آرامتر بازی را دنبال میکند، در حالی که بسیاری از مربیان داخلی با فریاد، اعتراض مداوم و تلاش برای تأثیرگذاری بر داوری، فضای نیمکت را ملتهب میکنند. این تفاوت رفتاری، برای برخی نماد شکاف میان دو رویکرد است؛ رویکردی مبتنی بر تمرکز تاکتیکی در برابر رویکردی هیجانی و پرتنش.
البته این مقایسه، مطلق و یکدست نیست. فوتبال ایران در سالهای گذشته مربیان خارجی موفقی مانند برانکو ایوانکوویچ، دراگان اسکوچیچ، لوکا بوناچیچ و... را دیده و در مقابل، مربیان ایرانی موفق و باکلاس نیز کم نبودهاند. مسئله اصلی شاید نه ملیت مربی، بلکه نوع نگاه حرفهای، انضباط رفتاری و میزان پایبندی به اصول فنی باشد.
فوتبال ایران اگر به دنبال ارتقاست، بیش از آنکه به برچسب «ایرانی» یا «خارجی» نیاز داشته باشد، به استانداردسازی رفتار حرفهای، آموزش مستمر و نظارت جدی بر حاشیهها احتیاج دارد. تفاوت واقعی، در سبک مدیریت، آرامش کنار زمین و کیفیت تصمیمگیری فنی است؛ نه صرفاً در گذرنامه مربیان.
