خوشبینی عراقچی به مذاکرات و آمادهباش سنتکام؛ خاورمیانه در آستانه چه سناریویی است؟
رویداد۲۴| دور سوم مذاکرات در ژنو و مواضع امیدوارکننده عباس عراقچی بعد از آن، همچنین قرار برگزاری مذاکرات فنی در وین، خوشبینیها نسبت به ثمربخش بودن دیپلماسی را بیشتر کرده است، اما همزمان شاهد افزایش مجموعهای از تحرکات میدانی طی ۲۴ ساعت گذشته هستیم که وقتی در کنار برخی اظهارنظرهای مقامت آمریکایی و اسرائیلی قرار بگیرد، بار دیگر سناریوی «درگیری احتمالی» را تقویت میکند. اخباری که اگرچه هنوز به معنای تصمیم قطعی برای جنگ نیست، اما از افزایش سطح آمادهباش و تشدید جنگ روانی حکایت دارد.
گزارشایبیسی از جلسه نظامی با ترامپ؛ گزینهها روی میز است
شبکهای بی سی نیوز مدعی شده «برد کوپر» فرمانده سنتکام، روز پنجشنبه رئیسجمهور آمریکا را در جریان گزینههای احتمالی نظامی علیه ایران قرار داده است؛ جلسهای که به گفته این رسانه، «دن کِین» رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح نیز در آن حضور داشته است.
صرف طرح «گزینههای نظامی» در چنین سطحی، به معنای تصمیم برای اقدام نیست؛ اما نشان میدهد پنتاگون سناریوهای عملیاتی را بهروزرسانی کرده و کاخ سفید در حال بررسی طیفی از اقدامات احتمالی است؛ از حملات محدود تا سناریوهای بازدارنده گستردهتر.
مجوز خروج کارکنان آمریکایی از اسرائیل؛ سیگنال احتیاط
در تحولی همزمان، الجزیره به نقل از سفارت آمریکا در اسرائیل گزارش داد وزارت خارجه این کشور به کارکنان نمایندگی خود و خانوادههایشان اجازه داده به دلیل «خطرات امنیتی» اسرائیل را ترک کنند.
چنین مجوزهایی معمولاً در آستانه تشدید تنشهای امنیتی صادر میشود. این اقدام الزام به تخلیه کامل نیست، اما از نگاه ناظران، سطح تهدید ادراکشده در ارزیابیهای امنیتی آمریکا را نشان میدهد؛ بهویژه وقتی در کنار سایر تحرکات نظامی قرار میگیرد.
۱۴ هواپیمای سوخترسان در اسرائیل؛ آمادگی برای عملیات دوربرد؟
روزنامه اسرائیل هیوم به نقل از الجزیره مدعی شده شب گذشته ۱۴ هواپیمای سوخترسان آمریکایی وارد اسرائیل شدهاند.
اهمیت این خبر در ماهیت این هواپیماهاست؛ سوخترسانها ستون فقرات عملیاتهای هوایی دوربرد محسوب میشوند و بدون آنها اجرای حملات عمیق و طولانی دشوار است. استقرار چنین ظرفیتی، بیش از آنکه صرفاً جنبه نمایشی داشته باشد، با سناریوهای عملیاتی همخوانی دارد؛ هرچند میتواند بخشی از راهبرد «بازدارندگی فعال» نیز باشد.
روایت متفاوت سیانان؛ دیپلماسی سریع محتملتر است
در مقابل این نشانههای میدانی، سی ان ان تصویری متفاوت ارائه کرده و نوشته گزینههای ترامپ در برابر ایران «رو به پایان» است و احتمال حرکت به سمت دیپلماسی سریع بیش از ورود به جنگ خواهد بود.
این تحلیل بر این فرض استوار است که کاخ سفید در شرایط کنونی، به یک جنگ گسترده جدید در خاورمیانه علاقه ندارد، ضمن اینکه اجماع داخلی لازم برای ورود به یک تقابل پرهزینه و طولانی را نیز ندارد.
ونس: جنگ فرسایشی در کار نخواهد بود
همزمان، جی دی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا، تصریح کرده ایالات متحده وارد جنگ طولانی و فرسایشی با ایران نخواهد شد. این موضعگیری را میتوان تلاشی برای مدیریت افکار عمومی داخلی و ارسال پیام محدودسازی دامنه هرگونه اقدام احتمالی دانست؛ پیامی که از «خط قرمز جنگ تمامعیار» حکایت دارد.
رویترز و تردید درباره ادعای برد موشکی ایران
در میان این همه خبر و تحلیل بعضا متفاوت، خبرگزاری رویترز گزارش داده ادعای دونالد ترامپ درباره نزدیک بودن دستیابی ایران به موشکی با قابلیت هدف قرار دادن خاک آمریکا، توسط نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده تأیید نشده و «اغراقآمیز» به نظر میرسد.
اگر این ارزیابی صحیح باشد، بخشی از ادبیات تهدیدآمیز کاخ سفید میتواند کارکرد سیاسی و چانهزنی داشته باشد؛ ابزاری برای افزایش فشار در میز مذاکره یا اقناع متحدان منطقهای.
جنگ در سایه مذاکره؛ بازدارندگی یا پیشدرآمد بحران؟
برآیند تحولات ۲۴ ساعت اخیر نشان میدهد واشنگتن در حال افزایش سطح آمادگی و همزمان مدیریت پیامهای سیاسی است. به نحوی که در میدان شاهد جلسات نظامی، استقرار تجهیزات و هشدارهای امنیتی هستیم، اما در رسانه و فضای سیاست، بر پرهیز از جنگ فرسایشی و باز گذاشتن پنجره دیپلماسی سخن میرود.
این دوگانه نشان میدهد آمریکا فعلاً در مسیر «فشار حداکثری همراه با بازدارندگی نظامی» حرکت میکند، نه اعلام جنگ رسمی. با این حال، تراکم تحرکات نظامی در منطقه، احتمال خطای محاسباتی یا حادثه ناخواسته را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار گرفته است؛ جایی که یک تصمیم ناگهانی یا یک حادثه میتواند معادله را از جنگ سردِ منطقهای به درگیری مستقیم تغییر دهد.
