همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: چیزی در تاریکی اعماق فضا در حال حرکت است که به هیچکدام از همسایگان ما شباهت ندارد. این شیء مرموز نهتنها از منظومه شمسی نیست، بلکه با چنان سرعتی میتازد که گویی برای رسیدن به مقصدی خاص، عجله دارد!
سال ۲۰۱۷، ورود نخستین مسافر میان ستارهای یعنی «اوموآموا»، شوک بزرگی به جامعه علمی وارد کرد. اما امروز، در فوریه ۲۰۲۶، ستارهشناسان با پدیدهای روبهرو شدهاند که رکورد سرعت تمام اجرام شناخته شده را شکسته است. این جرم جدید که از فضایی فراتر از نفوذ خورشید ما آمده، با زاویهای غیرعادی و سرعتی که فرضیات قبلی را باطل میکند، در حال نزدیکشدن به ماست. آیا این فقط یک صخره سرگردان است یا بقایای تکنولوژی یک تمدن دیگر که میلیونها سال در سفر بوده؟
شکارچیان آسمان در شوک مطلق
همه چیز از یک نقطه کوچک در دادههای تلسکوپهای نقشهبرداری دیجیتال شروع شد. دانشمندان ابتدا تصور کردند با یک دنبالهدار معمولی طرف هستند، اما محاسبات مدار نشان داد این شیء از گرانش خورشید پیروی نمیکند. این مسافر جدید، با مسیری هذلولی و سرعتی که هیچ دنبالهدار یا سیارک محلی نمیتواند به آن دست یابد، از اعماق فضای بین ستارهای وارد خانه ما شده است.
سرعتی که رکوردهای تاریخ را جابهجا کرد
آنچه این کشف را به صدر اخبار علمی جهان برده، سرعت خیرهکننده آن است. این جرم با سرعتی حرکت میکند که حتی از مسافران قبلی فضای میان ستارهای هم فراتر رفته است. این سرعت بالا به این معناست که شیء مذکور احتمالاً از یک سیستم ستارهای بسیار دورتر و تحتتأثیر حوادثی فوقالعاده عظیم (مانند انفجار یک سوپرنوا یا برخورد سیاهچالهها) به بیرون پرتاب شده است. اما فیزیکدانان یک سوال بزرگ دارند: چگونه یک صخره ساده میتواند چنین شتابی را تحمل کند؟
بیشتر بخوانید:
-
«در میان ستارگان» و یک یادداشت دیگر
-
شکار لحظهای منحصر به فرد بر فراز شفقهای زمین | این دنباله دار تا ۲۲۵۰۰ سال دیگر برنمیگردد
معمای ترکیببندی؛ سنگ یا فلز؟
مشاهدات اولیه طیفسنجی نشان میدهد این شیء برخلاف دنبالهدارها، دنبالهای از گاز و غبار (گیسو) ندارد. این یعنی ما با یک جسم جامد و بسیار چگال طرف هستیم. بازتاب نور از سطح آن بهگونهای است که بعضی محققان احتمال میدهند دارای ترکیبات فلزی غیرعادی باشد. عدم وجود فعالیتهای دنبالهدار مانند، فرضیه مصنوعی بودن یا دستکم «غیرطبیعی» بودن شکل آن را دوباره در محافل علمی داغکرده است.
چرا این ملاقات برای زمین حیاتی است؟
فرصت برای مطالعه این جرم بسیار کوتاه است. به دلیل سرعت فوقالعاده زیاد، این مسافر تنها مدت کوتاهی در نزدیکی خورشید و زمین خواهد بود و سپس برای همیشه به اعماق تاریک فضا بازمیگردد. آژانسهای فضایی از جمله ناسا و اسا (ESA) در حال بررسی امکان ارسال فضاپیماهای سریعالسیر برای نزدیکشدن به این جرم هستند تا بتوانند از نزدیک از آن عکسبرداری کنند. این اولین شانس بشر برای لمس فیزیکی مادهای است که در خارج از منظومه ما شکلگرفته است.
پنجرهای رو به تمدنهای دوردست
بسیاری از دانشمندان معتقدند این اجرام، در واقع «نامههایی در بطری» هستند که در اقیانوس کیهانی شناورند. مطالعه ترکیب شیمیایی این مسافر میتواند به ما بگوید که ستارههای دیگر از چه موادی ساخته شدهاند و آیا شرایط برای شکلگیری حیات در جایی که این جرم از آنجا آمده، فراهم بوده است یا خیر.
