نسخه‌های خطی سند هویت تاریخی یک ملت

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، و به نقل از روابط عمومی آیین ملی بزرگداشت حامیان نسخ خطی، این آئین با هدف تقدیر از پژوهشگران، فرهیختگان و پدیدآورندگان آثار مرتبط با حفظ، صیانت و ترویج میراث نسخه‌های خطی با شعار «میراث دیروز، اندیشه امروز» اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ و همزمان با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار می‌شود. 

نجفقلی حبیبی، پژوهشگر فلسفه اسلامی و استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت نسخه‌های خطی، این آثار را «سند علمی و مظهر تفکر یک ملت در طول تاریخ» دانست و تأکید کرد: هر نسخه خطی، بازتاب اندیشه، دانش و شیوه زیست نسل‌های گذشته است. 

وی با طرح این پرسش که «یک تکه کاغذ متعلق به چند صد سال پیش چه ارزشی برای امروز دارد؟» تصریح کرد: نسخه‌های خطی حامل اندیشه‌ها، استدلال‌ها، تجربه‌ها و دستاوردهای علمی گذشتگان هستند و بدون آن‌ها، امکان شناخت دقیق تاریخ علم و فرهنگ وجود نخواهد داشت. 

عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی افزود: کتاب، عامل انتقال اندیشه از نسلی به نسل دیگر است. اگر این نوشته‌ها نبود، ما چگونه می‌دانستیم دانشمندانی چون ابن سینا یا ابوریحان بیرونی چه گفته‌اند و چه اندیشیده‌اند؟ بسیاری از دانشمندان گذشته تنها از طریق آثار مکتوبشان برای ما شناخته شده‌اند. 

این پژوهشگر فلسفه اسلامی تأکید کرد: نسخه‌های خطی، صرفاً از نظر محتوایی ارزشمند نیستند، بلکه از حیث تاریخی و هنری نیز اهمیت دارند؛ چراکه نوع کاغذ، خط، شیوه نگارش و حتی شیوه صحافی آن‌ها، بخشی از تاریخ تمدن و صنعت هر دوره را روایت می‌کند. 

وی با اشاره به برگزاری آیین‌های تقدیر از حامیان نسخه‌های خطی، این رویدادها را اقدامی مؤثر در حفظ سرمایه‌های ملی دانست و گفت: بزرگداشت نسخه‌های خطی در واقع بزرگداشت دانش، تجربه و هویت تاریخی یک ملت است. این آثار سرمایه‌های ملی‌اند و باید با دقت نگهداری و مرمت شوند. 

حبیبی بیان کرد: برخی نسخه‌های خطی منحصر به فرد هستند و در صورت از بین رفتن، بخشی از میراث فکری کشور برای همیشه نابود می‌شود. از این رو، تدوین آیین‌نامه‌های تخصصی برای نگهداری، فهرست‌نویسی و مرمت این آثار، اقدامی ضروری در راستای صیانت از دانش بشری است. 

به گفته وی، اطلاع از آنچه در گذشته اندیشیده و ثبت شده، زمینه رشد و توسعه علمی را فراهم می‌کند؛ چراکه هر نسل بر شانه‌های دانش نسل پیشین می‌ایستد و مسیر پیشرفت را ادامه می‌دهد. این استاد فلسفه اسلامی در پایان تأکید کرد: نسخه‌های خطی نه‌تنها حامل دانش و معارف‌ هستند، بلکه تاریخ زنده یک ملت را پیش چشم ما مجسم می‌کنند و حفظ آن‌ها، حفظ هویت و حافظه تاریخی ماست.