ترامپ و بازسازی روایت تهدید برای تقابل با ایران
آیا کاخ سفید در حال آمادهسازی فضای داخلی برای رویارویی نظامی با ایران است؟
گزارش گاردین نشان میدهد ایالات متحده ممکن است در آستانه یک مداخله نظامی گسترده علیه ایران قرار داشته باشد، در حالی که شکاف سیاسی عمیقی در واشینگتن بر سر این موضوع شکل گرفته است. دموکراتها ضمن هشدار درباره خطرات جنگ، بر نبود شفافیت در تصمیمگیری ترامپ و ضرورت مجوز کنگره تأکید دارند. همزمان، ترامپ با معرفی ایران بهعنوان تهدیدی فوری و تکرار ادعاهای هستهای و موشکی، تلاش میکند زمینه سیاسی و امنیتی لازم را برای تشدید فشار یا اقدام نظامی احتمالی فراهم کند.
فرارو- اندرو راث، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، اوایل این هفته، در حالی که دموکراتها پس از شرکت در یک جلسه توجیهی محرمانه درباره ایران با حضور مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، محل نشست را ترک میکردند، رهبران جناح مخالف مجموعهای از هشدارهای محتاطانه اما مبهم را مطرح کردند؛ هشدارهایی که حاکی از آن است ایالات متحده ممکن است در آستانه بزرگترین مداخله نظامی خود از زمان جنگ عراق قرار گرفته باشد.
با این حال، این مواضع به معنای ترسیم یک خط قرمز صریح و قطعی در برابر آغاز یک جنگ تازه در خاورمیانه نبود. در عوض، دموکراتها انتقادات خود را بر روند تصمیمگیری غیرشفاف پیرامون دونالد ترامپ متمرکز کردند و در عین حال به ویژگیهای شخصیتی غیرقابل پیشبینی او اشاره کردند؛ ویژگیهایی که میتوانند سرنوشتسازترین تصمیم سیاست خارجی او را در طول دو دوره ریاستجمهوریاش رقم بزنند.
چاک شومر، رهبر اقلیت سنا و یکی از بانفوذترین چهرههای حزب دموکرات، پس از پایان جلسه توجیهی محرمانه اعلام کرد: «این موضوع از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است و دولت باید دلایل و استدلالهای خود را بهصورت شفاف برای مردم آمریکا توضیح دهد.» او در ادامه با اشاره به ابهام موجود پیرامون اقدامات احتمالی واشینگتن تاکید کرد: «اگر آنها قصد دارند اقدامی علیه ایران انجام دهند لازم است آن را بهصورت علنی و شفاف اعلام کنند.» همزمان، دیگر قانونگذاران دموکرات که در این جلسه توجیهی ویژه برای گروه موسوم به «گروه هشتنفره» حضور داشتند، مواضعی مشابه اتخاذ کردند و نگرانیهایی همسو درباره روند تصمیمگیری و نبود شفافیت در این زمینه مطرح ساختند.
ابهام، احتیاط و سایه جنگ؛ شکاف سیاسی آمریکا بر سر احتمال حمله نظامی به ایران
مواضعی که دموکراتها اتخاذ کردند، بههیچوجه یادآور محکومیتهای صریح و قاطعی نبود که معمولاً در آستانه جنگ مطرح میشود؛ همان نوع واکنشی که بسیاری از شهروندان آمریکایی انتظار آن را دارند. در حالی که اهداف نهایی دونالد ترامپ در قبال ایران همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است، بسیج بزرگترین نیروی تهاجمی ایالات متحده از سال ۲۰۰۳ تاکنون، این برداشت را تقویت کرده است که واشینگتن ممکن است بار دیگر در آستانه ورود به یک درگیری نظامی جدید قرار گرفته باشد.
در شرایطی که فضای حمایت گسترده و فراگیر از جنگ مشابه اجماعی که پس از حملات ۱۱ سپتامبر شکل گرفت وجود ندارد، اما نوعی اجماع ضمنی یا دستکم پذیرش اولیه در حال شکلگیری است. این وضعیت تا حد زیادی ناشی از نفوذ قابلتوجه دونالد ترامپ بر پایگاه حامیانش و همچنین پراکندگی، اختلافات داخلی و فقدان انسجام در میان دموکراتها است؛ عواملی که مانع از شکلگیری یک مخالفت سیاسی یکپارچه و فراگیر شدهاند.
با این حال، نشانههایی از شکلگیری واکنشهای اعتراضی نیز دیده میشود. پس از رایزنیها و مباحث داخلی پرتنش، دموکراتهای مجلس نمایندگان اعلام کردند قصد دارند هفته آینده رأیگیریای برگزار کنند تا ترامپ را ملزم سازند در برابر کنگره حاضر شود و برنامهها و اهداف خود در قبال ایران را بهصورت رسمی تشریح کند.
دموکراتها میان هشدار و احتیاط؛ تلاش برای مهار اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران
برگزاری چنین نشست این امکان را برای دموکراتها فراهم میسازد تا موضع رسمی خود را درباره حمایت یا مخالفت با اقدام نظامی (در صورت عدم دریافت مجوز کنگره ) بهطور رسمی ثبت کنند. در بیانیه ای هشدار دادند: «با این حال، آغاز یک جنگ اختیاری در خاورمیانه، بدون درک کامل همه خطرات بالقوه برای نیروهای نظامی ما و بدون ارزیابی پیامدهای احتمالی تشدید تنشها، اقدامی بیپروا خواهد بود. ما تأکید میکنیم که هرگونه اقدام نظامی بدون مشورت با کنگره و دریافت مجوز رسمی از آن، مغایر با قانون اساسی ایالات متحده خواهد بود.»
در همین حال، دیلن ویلیامز، معاون امور دولتی در مرکز سیاست بینالملل تاکید کرد«به نظر میرسد طی ۴۸ ساعت گذشته، تغییری محسوس در موضع رهبری حزب دموکرات و برخی از چهرههای جریان اصلی این حزب رخ داده است. هنگامی که روشن شد این مسئله تا چه اندازه برای پایگاه رأیدهندگان دموکرات اهمیت دارد، این رهبران شروع کردند با صراحت بیشتری درباره ابعاد و ماهیت آن صحبت کنند.» چاک شومر نیز اعلام کرده است که از طرح مشابهی در سنا حمایت میکند؛ طرحی که هدف آن محدود کردن اختیارات ترامپ برای استفاده از نیروی نظامی علیه ایران است.
دونالد ترامپ همواره بر مخالفت اولیه خود با جنگ عراق تأکید کرده و آن را بخشی از هویت سیاسی خود معرفی کرده است، هرچند موضع او تا اواخر سال ۲۰۰۳ کاملاً قاطع نبود. او در نخستین دوره ریاستجمهوری خود بارها اعلام کرده بود که پیروزیاش تا حدی نتیجه وعده پایان دادن به مداخلات نظامی آمریکا در خاورمیانه بوده است و تأکید کرده بود که «با شعار خروج از این جنگهای بیپایان و بیحاصل به قدرت رسیده است.»
این روند در حالی ادامه یافته است که ترامپ تیمی را گردآوری کرده بود که برخی از اعضای آن بهطور علنی با گسترش مداخلات نظامی آمریکا در خاورمیانه مخالفت کرده بودند؛ از جمله جیدی ونس، که در شکلدهی تیم امنیت ملی با تمرکز بر تهدید بلندمدت چین نقش داشته است. با این حال، گزارشها نشان میدهد که در صورت شکست مذاکرات جاری، دولت ترامپ ممکن است بهسمت اجرای یک حمله نظامی گسترده علیه ایران حرکت کند.
بازگشت ادبیات تهدید؛ تلاش ترامپ برای بازسازی روایت بحران علیه ایران
دونالد ترامپ در جریان سخنرانی سالانه «وضعیت کشور» (State of the Union)، بار دیگر بر موضع دیرینه خود تأکید کرد و اعلام داشت که ایران نباید تحت هیچ شرایطی به سلاح هستهای دست یابد؛ این در حالی است که او پیشتر مدعی شده بود عملیات موسوم به «چکش نیمهشب» که در تابستان گذشته انجام شد، برنامه هستهای ایران را «بهطور کامل نابود کرده است.»
ترامپ در ادامه سخنان خود، موضعی تندتر اتخاذ کرد و ایران را بهعنوان تهدیدی مستقیم و فوری برای امنیت ایالات متحده معرفی کرد. او هشدار داد: «آنها پیشتر موشکهایی توسعه دادهاند که میتوانند اروپا و پایگاههای نظامی ما در خارج از کشور را هدف قرار دهند، و اکنون نیز در حال کار بر روی موشکهایی هستند که بهزودی قادر خواهند بود به خاک ایالات متحده آمریکا برسند.» با این حال، دولت آمریکا تاکنون هیچ مدرک مشخص و قابل ارائهای برای تأیید این ادعا منتشر نکرده و همچنین جدول زمانی روشنی درباره زمان احتمالی دستیابی ایران به چنین توانمندیای ارائه نکرده است.
این نوع ادبیات و استدلال، شباهت قابلتوجهی با رویکرد دولت جورج دبلیو بوش در سال ۲۰۰۲ دارد؛ زمانی که کاخ سفید بهتدریج با استناد به تهدید سلاحهای کشتار جمعی، زمینهسازی سیاسی و افکار عمومی برای حمله به عراق را آغاز کرد؛ استدلالهایی که بعدها به محور اصلی توجیه جنگ تبدیل شدند.
در مقابل، نزدیکترین مشاوران دونالد ترامپ از جمله جیدی ونس، مارکو روبیو و استیو ویتکاف این مقایسهها را رد کرده و واکنشی منفی به آنها نشان دادهاند. جیدی ونس پس از حملات محدود سال گذشته علیه برنامه هستهای ایران، ضمن اذعان به خستگی عمومی جامعه آمریکا از درگیریهای طولانیمدت در خاورمیانه، اعلام کرد که این احساس را درک میکند که «پس از ۲۵ سال درگیریهای خارجی، بسیاری از آمریکاییها خسته شدهاند.»
با این حال، او در ادامه با تأکید بر تفاوت شرایط کنونی اظهار داشت «در آن زمان، رؤسایجمهوری ناتوان داشتیم، اما اکنون رئیسجمهوری در قدرت است که بهخوبی میداند چگونه اهداف امنیت ملی ایالات متحده را محقق کند.» ونس روز پنجشنبه نیز با تکرار مواضع ترامپ، هشدار داد که ایران در حال عبور از یک خط قرمز حیاتی است و تصریح کرد: «موضوع بسیار ساده است... فکر میکنم بیشتر آمریکاییها بهخوبی درک میکنند که نمیتوان اجازه داد خطرناکترین نظام جهان به سلاح هستهای دست یابد.»
