چه چیزهایی با میت در قبر بگذاریم؟

دفن میت در اسلام، عملی مقدس و پر از آداب شرعی است که با هدف حفظ حرمت بدن مؤمن و یاری او در برزخ انجام می شود. آنچه همراه میت در قبر قرار می گیرد، محدود به واجبات مانند کفن و حنوط و برخی مستحبات معتدل است تا هم سادگی رعایت شود و هم از فشار قبر کاسته گردد.

احکام و آداب دفن میت در اسلام: چه چیزهایی با میت در قبر بگذاریم؟

دفن میت یکی از مهم ترین مراحل احکام مربوط به اموات در فقه اسلامی است که با هدف حفظ حرمت بدن انسان و کمک به تسهیل وضعیت او در برزخ انجام می شود. اسلام احکام و آداب دقیقی برای این مرحله مقرر کرده است تا دفن با رعایت کامل اصول شرعی صورت گیرد. سؤال «چه چیزهایی با میت در قبر بگذاریم؟» به بررسی واجبات، مستحبات و مکروهات مرتبط با اشیاء و اعمال همراه میت می پردازد.

این مطلب بر اساس منابع معتبر فقهی شیعه و فتاوای مراجع تقلید تدوین شده است. توجه داشته باشید که احکام ممکن است بر اساس نظر مراجع مختلف اندکی تفاوت داشته باشد؛ بنابراین مراجعه به رساله مرجع تقلید خود و مشورت با علما توصیه می شود.

در اسلام اصل بر سادگی و پرهیز از تجمل در دفن است، اما برخی مستحبات برای کاهش فشار قبر و یاری میت در عالم برزخ ذکر شده است. هیچ شیء مادی غیرضروری نباید همراه میت دفن شود تا از اسراف جلوگیری گردد، مگر آنچه شرع صراحتاً اجازه داده است.

واجبات دفن میت

دفن میت شامل چهار واجب اصلی است: غسل، حنوط، کفن و دفن. آنچه مستقیماً به «گذاشتن در قبر» مربوط می شود عبارت است از:

کفن

کفن پوششی واجب برای پوشاندن بدن میت است. برای مردان معمولاً سه تکه (لنگ، پیراهن و چادر) و برای زنان پنج تکه (لنگ، پیراهن، چادر، مقنعه و سینه بند) است. جنس کفن باید پاک، حلال و مناسب باشد و تمام بدن را به طور کامل بپوشاند. کفن نباید از ابریشم خالص برای مردان باشد.

حنوط

مالیدن کافور به هفت موضع بدن میت (پیشانی، کف دست ها، زانوها، نوک پاها و بینی) واجب است. این عمل پس از غسل انجام می شود و هدف آن حفظ بدن از فساد سریع و ایجاد بوی خوش است. مقدار کافور باید اندک باشد تا اسراف نشود.

هنگام قرار دادن میت در قبر، باید او را به پهلوی راست بخوابانند، صورتش به سمت قبله باشد و لحد (دیواره قبر) با آجر یا تخته پوشانده شود. هیچ چیز دیگری واجب نیست، مگر آنچه برای حفظ بدن ضروری باشد.

مستحبات دفن میت

مستحبات، اعمالی هستند که ثواب دارند و برای کاهش فشار قبر و یاری میت توصیه شده اند. مهم ترین موارد مستحب که می توان همراه میت در قبر قرار داد عبارتند از:

جریدتین (دو شاخه سبز)

گذاشتن دو تکه چوب تازه و سبز (معمولاً از درخت خرما، انار یا بید) مستحب است؛ یکی زیر بغل راست و دیگری زیر بغل چپ. این عمل بر اساس روایات، فشار قبر را کاهش می دهد و نماد طراوت و زندگی است.

تربت امام حسین (علیه السلام)

قرار دادن مقدار کمی تربت کربلا در دهان میت، روی پیشانی، کف دست ها، زانوها و نوک پاها مستحب است. این عمل طبق روایات شیعه، میت را از عذاب قبر حفظ می کند و نشانه توسل به اهل بیت است.

آیات قرآن و ذکرها

نوشتن برخی آیات قرآن (مانند آیه الکرسی، سوره های توحید، قدر و یس) یا شهادتین و نام های خداوند و ائمه اطهار بر روی پارچه یا کاغذ و قرار دادن آن در کفن یا کنار میت مستحب است. همچنین نوشتن نام میت بر کفن با عبارت «هذا عبد الله» (این بنده خداست) توصیه شده است. این نوشته ها نباید با جوهر حرام باشد.

لباس احرام

اگر میت در حال احرام از دنیا رفته باشد، کفن کردن او با لباس احرام مستحب است. همچنین پیچیدن میت در لباسی که با آن طواف انجام داده، ثواب دارد.

دستمال اشک عزای حسینی

گذاشتن دستمالی که با آن برای امام حسین (علیه السلام) گریه شده در کفن میت، مستحب است و نشانه محبت به اهل بیت و درخواست شفاعت محسوب می شود.

جانماز، مهر و تسبیح

در برخی روایات، قرار دادن جانماز یا مهر نماز میت کنار او مستحب دانسته شده است، به شرطی که یادآور عبادت های او باشد. تسبیحی که با آن ذکر گفته نیز می تواند همراه باشد، اما باید از افراط و اسراف پرهیز شود.

مکروهات و ممنوعات

• گذاشتن اشیاء مادی غیرضروری (طلا، جواهرات، پول، وسایل گران قیمت) مکروه یا در مواردی حرام است زیرا اسراف محسوب می شود.  

• قرار دادن قرآن کامل در قبر مکروه است، زیرا احتمال بی احترامی وجود دارد؛ تنها آیات خاص مجاز است.  

• دفن در مکان هایی که آب به بدن برسد یا در قبرستان غیرمسلمانان مکروه یا حرام است.  

• هرگونه تجمل در کفن یا قبر (مانند استفاده از پارچه بسیار گران قیمت بدون ضرورت) مکروه است.

سخن پایانی :

در اسلام، دفن میت بر پایه سادگی، احترام به بدن انسان و توسل به خداوند و اهل بیت (علیهم السلام) استوار است. آنچه همراه میت در قبر قرار می گیرد محدود به کفن، حنوط و مستحباتی مانند جریدتین، تربت کربلا، آیات قرآن و دستمال اشک حسینی است. این اعمال علاوه بر حفظ حرمت بدن، به کاهش فشار قبر و کسب شفاعت کمک می کنند. برای اجرای دقیق این احکام، حتماً به رساله مرجع تقلید خود مراجعه نمایید و از مشورت با علمای دین غفلت نورزید. مرگ، یادآور زندگی مؤمنانه است و بهترین توشه برای آخرت، عمل صالح و آمادگی قلبی برای این سفر است.

 

انتهای پیام/